Jean Lucas

Jean-Luc Mélenchon
Mélenchon năm 2026
Chức vụ
Chủ tịch nhóm nghị sĩ Nước Pháp Bất khuất tại Quốc hội
Nhiệm kỳ	27 tháng 6 năm 2017 – 12 tháng 10 năm 2021
Tiền nhiệm	Chức vụ mới lập
Kế nhiệm	Mathilde Panot
Nghị sĩ Quốc hội đại diện khu vực bầu cử số 4 tỉnh Bouches-du-Rhône
Nhiệm kỳ	21 tháng 6 năm 2017 – 21 tháng 6 năm 2022
Tiền nhiệm	Patrick Mennucci
Kế nhiệm	Manuel Bompard
Nghị sĩ Nghị viện châu Âu
Nhiệm kỳ	14 tháng 7 năm 2009 – 18 tháng 6 năm 2017
Vị trí	Tây Nam nước Pháp
Bộ trưởng ủy nhiệm phụ trách Giáo dục nghề nghiệp
Nhiệm kỳ	27 tháng 3 năm 2000 – 6 tháng 5 năm 2002
Tiền nhiệm	Claude Allègre
Kế nhiệm	Luc Ferry
Thượng nghị sĩ đại diện tỉnh Essonne
Nhiệm kỳ	1 tháng 10 năm 2004 – 7 tháng 1 năm 2010
Nhiệm kỳ	2 tháng 10 năm 1986 – 27 tháng 4 năm 2000
Thông tin cá nhân
Sinh	19 tháng 8, 1951 (75 tuổi) Tanger, Pháp bảo hộ Maroc
Đảng chính trị	Nước Pháp Bất khuất (từ 2016)
Học vấn	Đại học Franche-Comté (cử nhân)
Website	Trang web chính thức

Jean-Luc Antoine Pierre Mélenchon (sinh ngày 19 tháng 8 năm 1951) là một chính khách cánh tả người Pháp. Ông là lãnh đạo trên thực tế của đảng Nước Pháp Bất khuất (LFI) kể từ khi đảng này ra đời năm 2016. Từ năm 2017 đến 2022, ông là nghị sĩ Quốc hội đại diện khu vực bầu cử số 4 của tỉnh Bouches-du-Rhône, đồng thời đứng đầu nhóm nghị sĩ LFI tại Quốc hội từ năm 2017 đến 2021. Trước đó, Mélenchon trúng cử nghị sĩ Nghị viện châu Âu năm 2009 và tái đắc cử năm 2014. Ông đã ba lần ra tranh cử tổng thống, vào các năm 2012, 2017 và 2022. Năm 2026, ông tuyên bố sẽ tiếp tục ra tranh cử trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2027.

Mélenchon bắt đầu sự nghiệp chính trị với tư cách thành viên của Tổ chức Cộng sản Quốc tế (OCI), một nhóm theo chủ nghĩa Trotsky. Sau khi gia nhập Đảng Xã hội (PS) năm 1976, ông lần lượt trở thành ủy viên hội đồng thành phố Massy năm 1983 và ủy viên hội đồng tỉnh Essonne năm 1985. Năm 1986, ông được bầu vào Thượng viện, rồi tái đắc cử vào các năm 1995 và 2004. Từ năm 2000 đến 2002, ông giữ chức Bộ trưởng ủy nhiệm phụ trách giáo dục nghề nghiệp trong chính phủ "chung sống" (cohabitation) của Thủ tướng Lionel Jospin. Cấp trên trực tiếp của ông khi đó là Bộ trưởng Giáo dục Quốc gia Jack Lang.

Ông thuộc cánh tả trong nội bộ PS cho đến Đại hội Reims tháng 11 năm 2008. Khi đó, ông rời đảng để cùng nghị sĩ Marc Dolez thành lập Đảng Cánh tả (PG). Ban đầu Mélenchon làm chủ tịch đảng, sau đó cùng Martine Billard giữ chức đồng chủ tịch cho đến năm 2014. Với tư cách đồng chủ tịch Đảng Cánh tả, ông đưa đảng tham gia liên minh bầu cử Mặt trận Cánh tả trước cuộc bầu cử Nghị viện châu Âu năm 2009. Ông trúng cử nghị sĩ Nghị viện châu Âu ở khu vực bầu cử Tây Nam nước Pháp và tái đắc cử năm 2014. Trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2012, Mélenchon là ứng cử viên của Mặt trận Cánh tả và xếp thứ tư với 11,1% số phiếu ở vòng một.

Tháng 2 năm 2016, Mélenchon thành lập Nước Pháp Bất khuất. Trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2017, ông lại xếp thứ tư với 19,6% số phiếu ở vòng một. Sau cuộc bầu cử lập pháp cùng năm, ông vào Quốc hội với tư cách nghị sĩ LFI, sau khi giành 59,9% số phiếu ở vòng hai tại khu vực bầu cử số 4 của Bouches-du-Rhône, nằm ở Marseille, thành phố lớn thứ hai nước Pháp. Năm 2022, Mélenchon tiếp tục đại diện LFI tranh cử tổng thống và xếp thứ ba với 21,95% số phiếu, chỉ thiếu hơn một điểm phần trăm để vào vòng hai. Sau đó, ông dẫn dắt liên minh mới thành lập là Liên minh Nhân dân Sinh thái và Xã hội Mới (NUPES) giành vị trí thứ hai trong cuộc bầu cử lập pháp năm 2022. Đến cuộc bầu cử lập pháp năm 2024, liên minh cánh tả Mặt trận Bình dân Mới (NFP) giành được nhiều ghế nhất, còn LFI tiếp tục là nhóm cánh tả lớn nhất tại Quốc hội.

Mélenchon là một nhân vật gây chia rẽ sâu sắc ở Pháp. Nhiều nhà quan sát đánh giá cao tài hùng biện và bản lĩnh chính trị của ông, nhưng cũng chỉ trích ông hay khiêu khích và có những phát ngôn gây kích động, thiếu thận trọng.

Mélenchon là một người theo chủ nghĩa xã hội cộng hòa, chịu ảnh hưởng chủ yếu từ Jean Jaurès, người đặt nền móng cho chủ nghĩa xã hội cộng hòa Pháp. Trong suốt sự nghiệp chính trị, ông đã đi qua nhiều khuynh hướng khác nhau của cánh tả Pháp. Thời trẻ, ông theo chủ nghĩa Trotsky, rồi chuyển sang đường lối xã hội chủ nghĩa ôn hòa hơn trong gần ba mươi năm sinh hoạt tại Đảng Xã hội, nơi ông thuộc cánh tả của đảng. Sau khi rời Đảng Xã hội năm 2008, ông bắt đầu hợp tác với Đảng Cộng sản Pháp. Ông bác bỏ các nhãn "cánh tả cấp tiến" hay "cực tả" mà báo chí thường gán cho quan điểm chính trị của mình.

Theo nhà sử học Jean-Numa Ducange, trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2017, Mélenchon đã trở thành gương mặt tiêu biểu nhất của cánh tả truyền thống Pháp trong mắt nhiều người, khi giành được 20% số phiếu, bỏ xa ứng cử viên Đảng Xã hội Benoît Hamon. Ducange cho rằng ông không phải là người cực tả, bởi ông từng ủng hộ vô điều kiện chính phủ Cánh tả Đa nguyên (Gauche plurielle) cầm quyền giai đoạn 1997–2002, và chính ông cũng là bộ trưởng trong chính phủ ấy từ năm 2000 đến 2002.

Nhà sử học Sudhir Hazareesingh mô tả Mélenchon là "ứng cử viên xã hội chủ nghĩa dân chủ, biểu tượng cho khát vọng cải cách xã hội, chính trị và môi trường của nước Pháp, cũng như sự bất bình của người dân đối với giới tinh hoa lâu nay". Theo ông, Mélenchon là "một người thuộc tầng lớp trung lưu đứng ra bênh vực người lao động, một cựu thượng nghị sĩ trở thành nhà cải cách cấp tiến, một người có tầm nhìn đổi mới nhưng luôn hoài niệm vinh quang quá khứ, một người mê công nghệ số nhưng thấm nhuần học vấn cổ điển, một người không ngừng chỉ trích chế độ tổng thống nhưng bản thân lại là một lãnh tụ đầy sức lôi cuốn, và một chính khách kỳ cựu 70 tuổi mà lực lượng ủng hộ chủ yếu lại là giới trẻ".

Nhà xã hội học Paolo Gerbaudo cho rằng Mélenchon theo đuổi đường lối dân chủ xã hội và xã hội chủ nghĩa cải lương, và đã dần làm mềm đi "hình ảnh cách mạng, cấp tiến" vốn gắn với mình. Trong chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2022, ông bớt nói chuyện triết lý, lý thuyết mà chuyển sang lối tiếp cận thực tế, tập trung vào những vấn đề thiết thân như cơm áo gạo tiền. Theo nhà khoa học chính trị Christopher Bickerton, Mélenchon đạt số phiếu cao trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2022 một phần là nhờ ông đã "bổ sung cho chủ nghĩa dân túy trước đây một chương trình lập pháp sâu rộng và toàn diện".

Tính cấp tiến trong lập trường chính trị của Mélenchon gắn liền với việc ông phê phán chủ nghĩa tân tự do. Theo đài truyền hình công Bỉ RTBF, hình ảnh cấp tiến của ông bắt nguồn từ việc ông chỉ trích chủ nghĩa tân tự do, các hiệp ước quốc tế và cách vận hành của Liên minh châu Âu (EU), cũng như từ kế hoạch cải cách thuế của ông. Tuy vậy, khác với Đảng Chống Tư bản Mới hay Lutte Ouvrière, Mélenchon không theo tư tưởng "cách mạng vô sản" của chủ nghĩa Marx, và kế hoạch cải cách thuế của ông cũng ôn hòa hơn so với phe cực tả. Trên phổ chính trị, Mélenchon được xếp vào cánh tả, kể cả bởi các cơ quan báo chí quốc tế như CNN, The Daily Telegraph, Der Spiegel, Deutsche Welle, NBC News, The New Yorker, Politico, The Scotsman, The Spectator và The Times. Các cơ quan báo chí Anh – Mỹ cũng thường xếp ông vào nhóm cực tả hoặc dân túy cánh tả, như Associated Press, BBC News, Bloomberg News, The Conversation, Financial Times, The Independent, Reuters, Time và The Washington Post, cũng như các cơ quan truyền thông Pháp hướng tới công chúng quốc tế như Euronews, France 24 và Radio France Internationale. Ông còn được mô tả là "thủ lĩnh rực lửa của cánh tả".

Mélenchon ủng hộ mở rộng quyền lợi của người lao động và các chương trình an sinh xã hội của Pháp. Ông cũng kêu gọi phân phối lại của cải trên quy mô lớn nhằm khắc phục tình trạng bất bình đẳng kinh tế – xã hội. Các chính sách đối nội ông đề xuất gồm đánh thuế thu nhập 100% đối với phần thu nhập vượt quá 360.000 euro mỗi năm, thuế thừa kế 100% đối với phần tài sản vượt quá 12 triệu euro, nhà nước chi trả toàn bộ chi phí y tế, thu hẹp quyền lực của tổng thống để trao thêm cho cơ quan lập pháp, và nới lỏng luật nhập cư. Mélenchon ủng hộ hôn nhân cùng giới và quyền phá thai của phụ nữ. Ông cũng ủng hộ hợp pháp hóa cần sa, nhưng phản đối mại dâm và từng ủng hộ lệnh cấm mua dâm có hiệu lực từ năm 2016.

Mélenchon cho rằng văn hóa và xã hội Pháp đang trải qua quá trình "Creole hóa" (créolisation). Khái niệm này do nhà thơ Édouard Glissant, người Martinique, đưa ra để chỉ việc các nền văn hóa hòa trộn với nhau và sinh ra một nền văn hóa mới, không còn thuộc riêng về bất kỳ nền văn hóa gốc nào. Tại một buổi mít tinh tranh cử vào tháng 12 năm 2021, ông nói với những người ủng hộ: "Dù khác nhau về giới tính, màu da hay tôn giáo, chúng ta đều được kêu gọi yêu thương nhau, và vì thế chúng ta chia sẻ cho nhau khẩu vị và văn hóa của mình. Đó chính là Creole hóa. Creole hóa là tương lai của nhân loại."

Theo Hazareesingh, Mélenchon đã giành được sự ủng hộ ở các khu dân cư nghèo trong lòng các đô thị, và là ứng cử viên lớn duy nhất lên án thẳng thắn nạn phân biệt chủng tộc cũng như tâm lý bài Hồi giáo. Ông bảo vệ quan niệm rằng bản sắc Pháp mang tính đa văn hóa, và gọi quan niệm ấy là "Creole hóa" theo cách dùng của Glissant. Trong một buổi mít tinh ngày 14 tháng 6 năm 2024, Mélenchon nói: "Khi tôi sinh ra, cứ mười người Pháp thì có một người có ông hoặc bà là người nước ngoài; nay tỷ lệ này là một trên bốn. Vì vậy, những người tự gọi mình là 'người Pháp gốc' đang gây ra một vấn đề nghiêm trọng cho sự gắn kết của xã hội."

Mélenchon thẳng thắn chỉ trích EU, cho rằng liên minh này đã bị chủ nghĩa tân tự do làm biến chất. Trong chiến dịch năm 2012, ông phản đối xu hướng toàn cầu hóa kinh tế, vì cho rằng nó chủ yếu đem lại lợi ích cho giới tài chính và "những người có thu nhập cao", còn người nghèo phải gánh chịu thiệt thòi. Ông khẳng định các tổ chức quốc tế như EU đang đe dọa "bóp nghẹt tiếng nói của nhân dân". Ông ủng hộ việc đàm phán lại các hiệp ước châu Âu. Mélenchon phản đối Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) vì coi khối này là sự xúc phạm đến chủ quyền quốc gia của Pháp, và đã nhiều lần kêu gọi Pháp rút khỏi NATO. Ông cũng từng lên tiếng ủng hộ chủ trương sáp nhập vùng Wallonie của Bỉ vào Pháp (rattachisme).

Mélenchon bị nhiều người thuộc các khuynh hướng khác nhau gọi là một chính khách dân túy. Thượng nghị sĩ Đảng Xã hội Luc Carvounas cho rằng ông đã đạt tới "đỉnh cao của mị dân và dân túy", còn tạp chí Slate nhận xét lối hùng biện của Mélenchon là "gây sốc" và ngụ ý rằng toàn bộ sự nghiệp chính trị của ông xoay quanh việc chiều lòng quần chúng. Phong cách tranh luận của ông từng bị đem so sánh với Le Pen. Nhà khoa học chính trị Dominique Reynié thậm chí còn cho rằng ông "lấp lửng với tư tưởng bài ngoại mỗi khi điều đó có lợi cho mình". Theo Bickerton, "điểm xuất phát của LFI không phải là phép biện chứng Marxist hay đấu tranh giai cấp, mà là le peuple (nhân dân)".

Nhà khoa học chính trị Chloé Morin nhận xét Mélenchon là "tài sản lớn nhất của Nước Pháp Bất khuất, nhưng cũng là trở ngại lớn nhất của đảng. Ông là một nhà hùng biện xuất sắc, một nhà chiến thuật vô song, nhưng cũng là một nhân vật gây chia rẽ sâu sắc." Bản thân Mélenchon có cách nhìn riêng về chủ nghĩa dân túy. Ông coi đó là điều tích cực nếu gắn với đường lối cánh tả, và tin rằng có thể tiến hành một "cuộc cách mạng công dân" để mở ra "kỷ nguyên của nhân dân".^{[cần dẫn nguồn]}

Ông chịu ảnh hưởng từ triết gia Chantal Mouffe, người tìm cách xây dựng lý thuyết và phục hồi khái niệm "dân túy cánh tả". Lý thuyết này cho rằng chủ nghĩa tân tự do và chính sách thắt lưng buộc bụng chỉ khiến phe cực hữu thêm mạnh, và cần đưa khái niệm "nhân dân" của chủ nghĩa dân túy trở lại đời sống chính trị theo nghĩa công dân, chứ không theo nghĩa sắc tộc như thứ "dân túy cánh hữu" mà cánh tả phải chống lại.

Mélenchon muốn xây dựng nền Cộng hòa thứ Sáu cho nước Pháp, thông qua một hội nghị lập hiến có nhiệm vụ soạn ra hiến pháp mới. Ngay chương đầu tiên của cương lĩnh tranh cử năm 2017 mang tên L'Avenir en commun (Tương lai chung), đảng của ông đã khẳng định: "Nước Pháp cần một bản hiến pháp mới, và bản hiến pháp ấy phải khác biệt hoàn toàn." Trước đó, trong một bài viết đăng trên Le Monde ngày 14 tháng 9 năm 2014, Mélenchon cho rằng nước Pháp phải tự bảo vệ mình trước quyền lực của giới tài chính, thứ đang "nuốt chửng nền kinh tế thực". Theo ông, muốn vậy thì hiến pháp phải định nghĩa lại quyền sở hữu tư nhân đối với tư bản, vì chỉ khi được ghi vào Hiến pháp, điều này mới trở thành quy tắc chung cho mọi người.

Mélenchon nhận được sự ủng hộ của Phong trào vì nền Cộng hòa thứ Sáu, và chính ông cũng từng bày tỏ thiện cảm với phong trào này. Theo một người phát ngôn của đảng Nước Pháp Bất khuất, Mélenchon rất ủng hộ một nền Cộng hòa thứ Sáu trong đó nhân dân làm chủ, đề cao dân chủ, bảo vệ môi trường và giải quyết các vấn đề xã hội. Phong trào này còn đề xuất rằng thành viên hội nghị lập hiến phải là người chưa từng giữ chức vụ dân cử nào, và sau khi hoàn thành nhiệm vụ cũng không được ra tranh cử.

L214, một hiệp hội phi lợi nhuận bảo vệ động vật, từng chấm điểm cương lĩnh của các ứng cử viên về vấn đề động vật. Mélenchon được 15,7/20 điểm, cao nhất trong số 11 ứng cử viên, và cũng là người duy nhất được hiệp hội xếp vào nhóm "vì động vật".

Trước cuộc bầu cử tổng thống năm 2012, Mélenchon chỉ tham dự 63% số phiên họp của Nghị viện châu Âu. Nếu tính gộp cả giai đoạn sau đó, tỷ lệ này là 71,4%. Mélenchon giải thích rằng ông vắng mặt khá nhiều vì phải hoạt động rất tích cực ngay tại Pháp, và còn nêu thêm một số lý do khác trên blog của mình. Về sau, ông đi họp đều đặn hơn: năm 2017, trang VoteWatch Europe ghi nhận tỷ lệ tham dự của ông là 85,1%.

Theo đúng chính sách Một Trung Quốc của Pháp, Mélenchon xem Đài Loan là một phần lãnh thổ Trung Quốc. Năm 2026, bàn về vấn đề Đài Loan, ông cho rằng đây là chuyện người Trung Quốc phải tự giải quyết. Theo ông, Pháp chỉ nên lên tiếng một cách lịch sự và tôn trọng để mọi việc diễn ra êm thấm, còn nếu Trung Quốc có động thái quân sự thì Pháp sẽ đứng ngoài. Ông khẳng định: "Nếu tôi là Tổng thống, chúng ta sẽ không bao giờ gây chiến với Trung Quốc." Ông cũng cho rằng Pháp không được đối xử với Trung Quốc theo kiểu thực dân, vì "chúng ta không còn ở thế kỷ 19 nữa", mà phải tìm được tiếng nói chung với họ.

Mélenchon thường chỉ trích chính sách kinh tế của Đức. Năm 2013, ông nói: "Chẳng ai muốn làm người Đức cả. Họ nghèo hơn, chết sớm hơn, không sinh con. Ngay cả người nhập cư cũng bỏ đi, vì chẳng ai muốn sống cùng họ." Tháng 5 năm 2015, sau khi viết một cuốn sách mỏng phê phán chính sách của Đức, ông tuyên bố: "Nhưng tôi không bài Đức. Mục đích của tôi là giúp độc giả thoát khỏi sự mê hoặc của cái gọi là 'mô hình Đức'. 'Mô hình' gì chứ! Đó là một trò lố, một thiên đường giả tạo, nơi người dân ngày càng nghèo đi và phải chịu bạo lực xã hội ngày càng nặng nề. Ảo tưởng về 'mô hình Đức' chính là thuốc phiện của người giàu!"

Tháng 12 năm 2014, Thủ tướng Đức Angela Merkel nhận xét những nỗ lực cải cách của Pháp và Ý cho đến lúc đó là "chưa đủ". Mélenchon liền đáp trả trên Twitter, nửa tiếng Đức nửa tiếng Pháp: "Maul zu, Frau #Merkel ! Frankreich ist frei. Occupez-vous de vos pauvres et de vos équipements en ruines !" (Im miệng đi, bà Merkel! Nước Pháp là nước tự do. Hãy lo cho người nghèo và cơ sở hạ tầng đổ nát của bà đi!) Đầu tháng 7 năm 2015, nhân cuộc trưng cầu dân ý ở Hy Lạp về gói cứu trợ trong khủng hoảng nợ công, ông cho rằng "chính phủ cánh hữu của Đức" là bên chịu trách nhiệm chính khiến cuộc khủng hoảng thêm trầm trọng.

Năm 2014, Mélenchon cho rằng việc Nga sáp nhập Krym là điều "hoàn toàn có thể đoán trước". Theo ông, Nga coi các hải cảng ở Krym là "sống còn đối với an ninh của mình", và đang "tự vệ trước một chính quyền đảo chính liều lĩnh" ở Ukraine. Ông còn cho rằng Ukraine chịu ảnh hưởng của các phần tử tân Quốc xã. Mélenchon phản đối việc trừng phạt Nga. Khi còn là nghị sĩ Nghị viện châu Âu, ông bỏ phiếu chống mọi hình thức hợp tác với Ukraine, kể cả hợp tác khoa học.

Năm 2015, Mélenchon cho rằng Ukraine vẫn chưa thực sự trở thành một quốc gia hoàn chỉnh. Trong cuộc khủng hoảng Nga – Ukraine giai đoạn 2021–2022, ông cảnh báo Nga không được đưa quân vượt qua biên giới Ukraine, nhưng cũng đồng thời nói Mỹ không nên "sáp nhập" Ukraine vào NATO. Cách dùng từ này bị chỉ trích là bao che cho Nga, vì các nước tự nguyện xin gia nhập NATO chứ không hề bị sáp nhập. Mélenchon cho rằng xung đột ở Ukraine từ năm 2014 đến năm 2022 là do NATO liên tục mở rộng về phía biên giới Nga.

Dù vậy, Mélenchon đã lên án cuộc xâm lược Ukraine của Nga năm 2022, gọi đây là một "sự leo thang không thể chấp nhận". Ông kêu gọi dùng biện pháp ngoại giao để đạt được "lệnh ngừng bắn ngay lập tức và rút toàn bộ quân đội nước ngoài khỏi Ukraine". Lúc đầu ông phản đối việc gửi vũ khí cho Ukraine, nhưng đến tháng 6 năm 2022 thì chuyển sang ủng hộ, vì "Ukraine có quyền và có nghĩa vụ tự vệ". Tuy vậy, ông vẫn không muốn Pháp can dự sâu hơn vào cuộc chiến.

Mélenchon chế giễu những cáo buộc rằng ông ủng hộ Putin, ông cho rằng khó có chuyện một người theo chủ nghĩa xã hội sinh thái lại đi ủng hộ Putin. Khi bị Benoît Hamon công kích về chuyện này, ông đáp: "Tôi chẳng có ràng buộc gì với ông Putin. Tôi kiên quyết chống lại chính sách của ông ta. Nếu là người Nga, tôi sẽ không bầu cho đảng của ông ta, mà bầu cho Mặt trận Cánh tả Nga, đảng có lãnh đạo đang phải ngồi tù." Mélenchon cũng tuyên bố phản đối chính sách đối nội của Putin, và nhắc đến người bạn của ông trong Mặt trận Cánh tả Nga là Sergey Udaltsov, người đang bị giam ở Nga.

Tháng 2 năm 2022, Mélenchon lên án cuộc xâm lược Ukraine của Nga. Khi Udaltsov lên tiếng ủng hộ cuộc xâm lược, Mélenchon cắt đứt quan hệ chính trị với ông này và phê phán lập trường đó. Tháng 10 năm 2022, Mélenchon tiếp đón ba nhân vật đối lập với Putin là Alexey Sakhnin, Andreï Roudoï và Elizabeta Smirnova. Cả ba đều là thành viên của "liên minh những người xã hội chủ nghĩa Nga phản đối chiến tranh".

Về vấn đề Syria, Mélenchon cho rằng mọi cuộc can thiệp phải do Liên Hợp Quốc dẫn dắt, có sự tham gia của tất cả các nước trong Hội đồng Bảo an, chứ không được tiến hành đơn phương. Sau vụ tấn công hóa học ở Ghouta, ông phản đối việc không kích Syria. Theo ông, đó sẽ là một sai lầm lớn, chỉ khiến xung đột leo thang, và cần tìm một giải pháp chính trị.

Mélenchon từng ví việc can thiệp vào Syria với cuộc chiến ở Iraq. Ông ủng hộ việc Nga can thiệp quân sự vào Syria, vì tin rằng Putin sẽ dẹp được Nhà nước Hồi giáo (IS). Theo ông, chính Nga đã cắt đứt các tuyến đường mà IS dùng để buôn lậu dầu sang Thổ Nhĩ Kỳ. Dù vậy, ông nhiều lần nhấn mạnh rằng không thể để Putin một mình giải quyết vấn đề Syria, mà cần đến Liên Hợp Quốc và một liên minh quốc tế.

Tháng 10 năm 2019, Thổ Nhĩ Kỳ mở chiến dịch quân sự ở đông bắc Syria, nhằm vào Lực lượng Dân chủ Syria do người Kurd lãnh đạo. Cùng thời gian đó, các cầu thủ đội tuyển Thổ Nhĩ Kỳ giơ tay chào kiểu nhà binh trên sân cỏ để thể hiện sự ủng hộ quân đội nước mình. Trước trận đấu giữa Pháp và Thổ Nhĩ Kỳ, Mélenchon viết trên Twitter rằng nếu các cầu thủ Thổ Nhĩ Kỳ đã chào kiểu nhà binh thì họ cũng phải chấp nhận bị coi như binh lính của quân đội đối phương. Vì vậy, theo ông, Pháp không nên thi đấu bóng đá với họ.

Trong phiên họp của Nghị viện châu Âu về Venezuela ngày 8 tháng 6 năm 2016, Mélenchon chỉ trích điều mà ông gọi là thói đạo đức giả của châu Âu: tỏ ra dễ dãi với chế độ cai trị ở Ả Rập Xê Út nhưng lại đặc biệt khắt khe với chính quyền Venezuela.

Tháng 6 năm 2018, Mélenchon lên tiếng phản đối cuộc can thiệp quân sự do Ả Rập Xê Út dẫn đầu vào nội chiến Yemen. Ông cũng phê phán việc chính phủ Macron hỗ trợ Ả Rập Xê Út và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất trong cuộc chiến này, vốn góp phần gây ra khủng hoảng nhân đạo ở Yemen.

Năm 2018, Mélenchon gọi những nước lên án cuộc bầu cử tổng thống Venezuela năm đó là "con rối của Mỹ". Ông nói ngày bầu cử đã được ấn định với sự đồng thuận của cựu Thủ tướng Tây Ban Nha José Luis Rodríguez Zapatero, và chính một bộ phận phe đối lập đã tự quyết định tẩy chay cuộc bầu cử.

Đầu năm 2020, tướng Iran Qasem Soleimani bị Mỹ không kích tiêu diệt tại sân bay quốc tế Baghdad. Khi đó, Mélenchon viết trên Twitter rằng cả Mỹ và Iran đều hiếu chiến và đều đáng bị lên án. Ông nhấn mạnh rằng dù phê phán Mỹ, ông không bỏ qua việc Iran là một nhà nước thần quyền muốn tiêu diệt Israel. Trả lời kênh truyền hình LCI, ông cho rằng tham vọng xóa sổ Israel của chính quyền Iran là không thể chấp nhận, vì nó đẩy căng thẳng trong khu vực lên cao và chỉ có lợi cho những kẻ cực đoan ở cả hai phía.

Mélenchon nhiệt thành ủng hộ việc thành lập nhà nước Palestine. Ông thường chỉ trích Israel rất gay gắt và coi đây là một nhà nước thực dân. Năm 2019, khi Công đảng Anh do Jeremy Corbyn dẫn dắt thua trong cuộc tổng tuyển cử, Mélenchon cho rằng đảng Likud của Israel đã tác động đến kết quả bầu cử.

Năm 2024, Mélenchon gọi các chiến dịch quân sự của Israel ở Dải Gaza là hành động diệt chủng. Ông cũng ủng hộ Nam Phi khi nước này kiện Israel về tội diệt chủng tại Tòa án Công lý Quốc tế.

Đầu tháng 10 năm 2024, khi sắp tròn một năm vụ tấn công của Hamas vào Israel (ngày 7 tháng 10 năm 2023), Bộ trưởng Giáo dục Đại học Patrick Hetzel yêu cầu các trường đại học giữ gìn trật tự. Ngày 4 tháng 10, Mélenchon đáp lại bằng lời kêu gọi treo cờ Palestine ở khắp các trường đại học sau ngày 7 tháng 10.

Năm 2017, Mélenchon kêu gọi Pháp rút khỏi bộ chỉ huy quân sự hợp nhất của NATO, nơi Pháp đã quay lại tham gia từ năm 2009. Đến năm 2022, ông chủ trương Pháp phải tự lo việc phòng thủ cho mình.

Mélenchon xuất thân từ một truyền thống cánh tả đề cao sự thống nhất của nền Cộng hòa Pháp, vốn dè chừng với chủ nghĩa khu vực, tức xu hướng đòi thêm quyền tự trị và bảo tồn bản sắc riêng cho từng vùng. Dù vậy, ông không có lập trường cố định về vấn đề này. Ông ủng hộ việc dạy các ngôn ngữ địa phương, nhất là tiếng Breton, và muốn nhà nước cấp kinh phí cho việc dạy tiếng Breton. Tuy nhiên, ông phản đối việc trao quyền tự trị cho vùng Bretagne, thậm chí còn chỉ trích các đảng viên Đảng Xã hội ở vùng này vì cổ xúy "quyền tự trị".

Năm 2018, giữa lúc đảng của ông đang bị điều tra về tham nhũng, nữ nhà báo Véronique Gaurel đến từ Toulouse đặt câu hỏi cho Mélenchon về vụ việc. Ông nhại lại giọng miền Nam của bà, bảo bà "nói linh tinh", rồi hỏi: "Có ai hỏi được câu nào bằng thứ tiếng Pháp dễ hiểu hơn một chút không?" Đoạn video lan truyền rộng rãi trên mạng xã hội, làm dấy lên tranh luận về việc có nên cấm phân biệt đối xử vì giọng địa phương hay không. Sau đó, Mélenchon xin lỗi và giải thích rằng ông tưởng nữ nhà báo đang chế nhạo mình.

Tổ chức Phóng viên Không biên giới nhiều lần chỉ trích Mélenchon vì thái độ cực kỳ thù địch với các nhà báo và cơ quan báo chí.

Năm 2009, ông nói với nhà báo Arlette Chabot: "Bà nên xuống địa ngục đi", rồi còn nói thêm: "Bà ta cư xử như một con khỉ." Năm 2010, ông gọi người dẫn chương trình truyền hình David Pujadas là "đồ khốn". Tháng 4 năm 2012, Hugh Schofield, phóng viên thường trú của BBC, cho biết ông đã bị Mélenchon xúc phạm. Tháng 5 cùng năm, Mélenchon gọi Renaud Revel của tạp chí L'Express là "tên do thám nhỏ mọn bẩn thỉu" và gọi tạp chí này là "phát xít".

Năm 2018, các phóng viên điều tra của France Info phát hiện những điểm bất thường trong sổ sách tài chính của chiến dịch tranh cử của Mélenchon. Ông đáp lại bằng cách gọi họ là "cặn bã", và kêu gọi người ủng hộ quấy rối các nhà báo của France Info. Cùng năm đó, ông gọi báo Mediapart là "công cụ đồi bại của cảnh sát và tòa án".

Tháng 10 năm 2018, cảnh sát khám xét trụ sở LFI trong khuôn khổ hai cuộc điều tra: một về việc đảng này sử dụng ngân sách của Nghị viện châu Âu, một về nguồn tiền cho chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2017 của Mélenchon. Ngày 9 tháng 12 năm 2019, ông bị kết tội đe dọa các quan chức thực hiện cuộc khám xét này, bị phạt 8.000 euro và nhận án ba tháng tù treo. Ngày 24 tháng 9 năm 2021, tòa án tuyên ông phạm tội phỉ báng công khai vì đã gọi một nhà báo của Le Monde là "cựu sát thủ".

Năm 2024, ông quát các phóng viên của chương trình truyền hình nổi tiếng Quotidien: "Đi đi, lũ phát xít, biến đi!" Năm 2025, hai nhà báo xuất bản cuốn La Meute (Bầy đàn), viết về sự trỗi dậy của phong trào do ông lãnh đạo. Mélenchon gọi họ là "đồ suy đồi". Nhà xuất bản Flammarion đã lên án những lời đe dọa nhắm vào hai tác giả.

Một số nhà bình luận cho rằng Mélenchon "ủng hộ Nga" và có cảm tình với Vladimir Putin. Nhà báo Nicolas Hénin nhận xét Mélenchon "thuộc phe cánh tả, nhưng lại là người bênh vực nhà lãnh đạo Điện Kremlin". Hénin trích dẫn lại câu nói của Mélenchon sau khi lãnh đạo đối lập Nga Boris Nemtsov bị sát hại, rằng Putin mới là "nạn nhân chính trị số một" của vụ án. Cécile Vaissié, tác giả cuốn Các mạng lưới của Điện Kremlin, xếp Mélenchon vào nhóm "những người tán thành Putin". Còn Yannick Jadot của đảng Xanh (EELV) thì cho rằng lập trường "thân Nga" của Mélenchon là "trái ngược với mọi tư tưởng bảo vệ môi trường".

Các đối thủ chính trị thường mô tả Mélenchon là người thân Nga, nhưng ông bác bỏ các cáo buộc này. Theo đài phát thanh công France Inter, lập trường của ông thay đổi theo thời gian: năm 2014 ông xem nhẹ mối đe dọa từ Nga, nhưng sau khi Nga xâm lược Ukraine năm 2022 thì ông lên án thẳng thừng.

Năm 2015, lãnh đạo đối lập Boris Nemtsov, người thẳng thắn chỉ trích Putin, bị bắn chết ngay gần Điện Kremlin. Sau vụ việc, Nghị viện châu Âu thông qua một nghị quyết lên án tình hình nhân quyền ở Nga. Mélenchon là một trong số rất ít nghị sĩ bỏ phiếu chống, và gọi nghị quyết này là tuyên truyền.

Tháng 1 năm 2022, chỉ vài tuần trước khi Nga xâm lược Ukraine, ông nói với báo Le Monde: "Người Nga đang điều quân về phía biên giới của họ ư? Có ai lại không làm như vậy khi có một người hàng xóm như thế?" Ngay khi cuộc xâm lược nổ ra, Mélenchon lên án đây là hành động xâm lược phi pháp của Nga, nhưng các đối thủ cho rằng sự thay đổi này mang tính cơ hội. Vài ngày sau, ông nói Pháp không nên viện trợ quân sự cho Ukraine. Về sau, ông đổi ý và ủng hộ viện trợ quân sự, với lý do Ukraine có quyền tự vệ. Lần đổi ý này cũng bị các đối thủ chỉ trích.

Tháng 10 năm 2022, Quốc hội Pháp đưa ra một nghị quyết lên án cuộc chiến của Nga ở Ukraine. Phần lớn các đảng đều ủng hộ, trừ hai đảng bỏ phiếu trắng: đảng cực hữu Tập hợp Quốc gia và đảng Nước Pháp Bất khuất của Mélenchon.

Năm 2023, trên kênh truyền hình France 5, Mélenchon nói: "Chúng ta nên lo cho chính mình. Tại sao chúng ta phải bận tâm đến những mâu thuẫn hàng trăm năm giữa người Latvia hay người Estonia với Nga? Tại sao chúng ta phải bảo đảm an ninh cho biên giới của Ukraine?"

Tháng 5 năm 2025, Sophia Chikirou, nữ nghị sĩ thuộc đảng của Mélenchon, tham dự một cuộc mít tinh kỷ niệm chiến thắng của phe Đồng minh trước phát xít Đức. Nhiều cơ quan báo chí cho rằng sự kiện này mang màu sắc thân Nga.

Tháng 8 năm 2025, Mélenchon gây tranh cãi khi gọi Volodymyr Zelenskyy là nhà lãnh đạo không chính danh, vì cuộc bầu cử tổng thống Ukraine dự kiến năm 2024 đã bị hoãn do chiến tranh. Ông cũng bị chỉ trích vì cho rằng Putin chỉ là mối đe dọa đối với Ukraine, chứ không đe dọa Tây Âu.

Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện về Jean-Luc Mélenchon.

• Blog chính thức
• Trang thông tin trên website Thượng viện Pháp