Jack Lavery

Tàu frigate chạy buồm Pénélope của Hải quân Pháp

Tàu frigate hiện đại Đô đốc Sergei Gorshkov của Hải quân Nga

Tàu 015 Trần Hưng Đạo của Hải quân nhân dân Việt Nam cùng tàu F48 Satpura của Hải quân Ấn Độ. Cả hai tàu đều được phân loại là tàu frigate.

Tàu frigate (/ˈfrɪɡət/) là một loại tàu chiến. Từ ngữ này được dùng cho nhiều tàu chiến với nhiều kích cỡ và vai trò khác nhau trong vài thế kỷ gần đây. Theo vai trò gần đây, tàu frigate còn được gọi là tàu khu trục nhỏ, tàu hộ tống, tàu hộ vệ hoặc khinh hạm. Căn cứ theo tính năng và công dụng của tàu, tiếng Hán gọi loại tàu này là tuần phòng hạm (巡防艦). Cần lưu ý là tên gọi tàu hộ vệ cũng dùng cho loại tàu nhỏ hơn có tên tiếng Anh là corvette (xem tàu corvette). Với kích thước và trọng tải khủng, tàu frigate dễ bị phát hiện hơn bởi lá buồm và mũi tàu.

Qua từng thời kỳ lịch sử khác nhau, vai trò và năng lực tác chiến của các tàu chiến được phân loại là frigate đã có sự thay đổi đáng kể. Từ thế kỷ 17 đến đầu thế kỷ 18, thuật ngữ "frigate" được dùng một cách tương đối rộng rãi để chỉ bất kỳ chiếc tàu buồm ba cột nào được thiết kế ưu tiên tốc độ cùng khả năng cơ động linh hoạt, phục vụ cho các nhiệm vụ trinh sát, hộ tống hoặc tuần tra. Đến quý hai của thế kỷ 18, hình mẫu được coi là "frigate thực thụ" đã được phát triển tại Pháp và nhanh chóng được hải quân các nước khác sao chép. Kiểu chiến hạm này có đặc trưng là thiết kế thân dài thon gọn với một tầng pháo duy nhất mang từ 28 đến 36 khẩu pháo, cùng một tầng hầm không vũ trang nằm bên dưới làm nơi sinh hoạt cho thủy thủ đoàn.

Đến giữa thế kỷ 19, định nghĩa về frigate được mở rộng để bao hàm cả những chiếc tàu chiến bọc sắt thời kỳ đầu vốn cũng chỉ có một tầng pháo duy nhất. Tuy nhiên, những bước tiến phát triển sau đó của tàu bọc sắt đã khiến cách định danh này trở nên lỗi thời, và thuật ngữ này dần vắng bóng trong biên chế hải quân các nước trên thế giới.

Thuật ngữ này được phục hồi sử dụng trở lại trong Chiến tranh thế giới thứ hai nhằm mô tả loại tàu hộ tống viễn dương có kích thước trung gian nằm giữa tàu corvette và tàu khu trục. Sau chiến tranh, định nghĩa này dần được mở rộng để chỉ nhiều phân lớp tàu chiến đa dạng khác nhau, từ các tàu chống ngầm viễn dương cỡ lớn cho tới tàu corvette, tàu khu trục và cả các tuần dương hạm tên lửa điều khiển chạy bằng năng lượng hạt nhân.

Nguồn gốc từ nguyên của danh từ này (tiếng Ý: fregata; tiếng Hà Lan: fregat; tiếng Tây Ban Nha/Catalunya/Bồ Đào Nha/Sicilia: fragata; tiếng Pháp: frégate; tiếng Đức: Fregatte) hiện vẫn chưa được xác định chắc chắn, dẫu nhiều khả năng nó bắt nguồn từ sự biến âm của từ aphractus, một từ tiếng La-tinh dùng để chỉ loại thuyền hở không có boong dưới. Đến lượt mình, aphractus lại xuất phát từ cụm từ ἄφρακτος ναῦς (aphraktos naus) trong Tiếng Hy Lạp cổ đại nghĩa là "thuyền không che chắn" hay "thuyền không phòng hộ".

Thuật ngữ frigate khởi nguồn từ vùng Địa Trung Hải vào cuối thế kỷ 16, ban đầu dùng để chỉ một loại tàu chiến dạng galley hạng nhẹ kết hợp giữa mái chèo, cánh buồm cùng hỏa lực nhẹ, được đóng chuyên biệt để tối ưu hóa tốc độ và khả năng xoay trở cơ động. Lần sử dụng đầu tiên được ghi chép lại của thuật ngữ này dường như xuất hiện từ năm 1562, khi Alonso Pérez, Công tước xứ Medina Sidonia trang bị vũ khí cho một hạm đội thuyền chèo có bổ sung thêm các tàu nhỏ gọi là fragatas do chính ông tuyên bố phát minh. Những chiếc frigate này tỏ ra không thực tế và nhanh chóng bị loại bỏ. Một số tài liệu khác lại cho rằng Medina Sidonia thực chất ghi nhận công lao phát minh cho Álvaro de Bazán, Hầu tước xứ Santa Cruz. Thuật ngữ này về sau còn được dùng làm tên gọi thay thế cho galizabra, một kiểu thuyền galleass do em trai của Álvaro là Alonso de Bazán đóng vào năm 1584 như một dạng lai tạo giữa galley và thuyền buồm zabra.

Năm 1583, trong cuộc Chiến tranh Tám Mươi Năm (1568–1648), Tây Ban Nha Habsburg đã tái chiếm Nam Hà Lan từ tay quân nổi dậy Kháng Cách. Sự kiện này nhanh chóng biến các hải cảng bị chiếm đóng thành căn cứ hoạt động cho các thuyền phái viên cướp biển, gọi là "nhóm Dunkirker" chuyên đánh phá các tuyến thương thuyền vận tải hàng hải của người Hà Lan và các đồng minh. Nhằm phục vụ mục tiêu đó, nhóm Dunkirker đã phát triển các loại tàu buồm nhỏ gọn, cơ động cao, và chúng bắt đầu được gọi là frigate. Thành công vang dội của các tàu chiến Dunkirker này đã tác động mạnh mẽ đến tư duy thiết kế tàu của hải quân các nước đối địch. Tuy nhiên, vì đa số các lực lượng hải quân chính quy đều đòi hỏi những con tàu có khả năng hoạt động dài ngày trên biển bền bỉ hơn so với những gì frigate của Dunkirker có thể đáp ứng, thuật ngữ này nhanh chóng được dùng mở rộng để chỉ bất kỳ loại tàu chiến thuần buồm nào có tốc độ tương đối nhanh và kiểu dáng thanh thoát. Trong tiếng Pháp, từ frigate còn phái sinh ra động từ frégater mang nghĩa "đóng dài và hạ thấp thân", cũng như một tính từ cùng gốc, càng làm cho khái niệm thêm phần đa nghĩa. Ngay cả chiến hạm khổng lồ Sovereign of the Seas của Anh cũng từng được một nhân chứng đương thời miêu tả là "một chiếc frigate tinh xảo" sau khi các tầng boong trên của nó được cắt giảm độ cao vào năm 1651.

Hải quân của Cộng hòa Hà Lan đã trở thành lực lượng hải quân đầu tiên đóng những chiếc frigate viễn dương cỡ lớn hơn. Hải quân Hà Lan gánh vác ba nhiệm vụ trọng yếu trong cuộc đối đầu với Tây Ban Nha: bảo vệ thương thuyền Hà Lan trên biển, phong tỏa các hải cảng do Tây Ban Nha chiếm giữ ở vùng Flanders nhằm bóp nghẹt mạng lưới giao thương và chặn đứng các đợt cướp biển của đối phương, đồng thời trực tiếp giao chiến với hạm đội Tây Ban Nha để ngăn chặn nguy cơ đổ bộ quân đội. Hai nhiệm vụ đầu đòi hỏi tàu phải có tốc độ cao, mớn nước nông để hoạt động trong vùng nước cạn xung quanh bờ biển Hà Lan, cùng khả năng mang đủ lượng dự trữ tiếp liệu để duy trì phong tỏa dài ngày. Nhiệm vụ thứ ba lại đòi hỏi hỏa lực pháo hạng nặng đủ sức nghênh chiến với hạm đội tàu chiến của Tây Ban Nha. Những chiếc frigate có khả năng giao chiến cỡ lớn đầu tiên được đóng vào khoảng năm 1600 tại Hoorn thuộc Holland. Đến các giai đoạn sau của cuộc Chiến tranh Tám Mươi Năm (1568–1648), người Hà Lan đã chuyển đổi hoàn toàn từ các tàu chiến hạng nặng (vốn vẫn được người Anh và Tây Ban Nha ưa chuộng) sang các tàu frigate nhẹ hơn, mang khoảng 40 khẩu pháo và có trọng tải chừng 300 tấn.^{[cần dẫn nguồn]} Trong thế kỷ 17, thuật ngữ fregat trong Hải quân Hà Lan được dùng để mô tả bất kỳ tàu chiến viễn dương nào mang dưới 40 khẩu pháo. Hiệu quả tác chiến vượt trội của frigate Hà Lan đã được khẳng định rõ nét nhất trong Hải chiến Downs năm 1639, thôi thúc hầu hết các lực lượng hải quân khác, đặc biệt là Hải quân Anh nhanh chóng học tập và ứng dụng những thiết kế tương tự.

Các hạm đội do Cộng hòa Khối thịnh vượng chung Anh đóng vào thập niên 1650 nhìn chung bao gồm các tàu chiến được miêu tả là "frigate", trong đó những chiếc lớn nhất là các "đại frigate" hai tầng pháo thuộc hạng ba. Mang tới 60 khẩu pháo, các tàu này có kích thước và năng lực tác chiến tương đương với những "đại chiến hạm" (great ship) đương thời; tuy nhiên, hầu hết các frigate khác thời đó lại được sử dụng như các "Tuần dương hạm": tức các tàu chạy nhanh tác chiến độc lập. Thuật ngữ "frigate" ngụ ý một thiết kế thân tàu dài, yếu tố gắn liền trực tiếp với tốc độ hành trình và từ đó thúc đẩy sự phát triển của chiến thuật hỏa lực bắn mạn tàu trong chiến tranh hải quân. Trong thế kỷ 17, thuật ngữ "frigate" đôi khi vẫn được áp dụng hết sức linh hoạt và có thể dùng để gọi bất kỳ tàu chiến nào. Cách phân loại chuẩn xác hơn của thời kỳ này dựa vào hệ thống xếp hạng tàu; frigate nhìn chung là các tàu thuộc từ hạng tư đến hạng sáu (vào năm 1675: tàu hạng tư mang tối đa 60 pháo, hạng năm tối đa 40 pháo, hạng sáu tối đa 20 pháo).

Vào thời điểm này, một biến thể thiết kế tiếp tục phát triển khi tái tích hợp mái chèo, tạo ra những chiếc galley frigate tiêu biểu như HMS Charles Galley hạ thủy năm 1676. Con tàu được xếp vào hạng năm mang 32 khẩu pháo, nhưng đồng thời có thêm một hàng gồm 40 mái chèo bố trí bên dưới tầng boong trên, cho phép con tàu tiếp tục di chuyển ngay cả khi hoàn toàn lặng gió. Trong tiếng Đan Mạch, từ "fregat" thường dùng để chỉ các tàu chiến mang chỉ từ 16 khẩu pháo, chẳng hạn như HMS Falcon, con tàu mà phía Anh chỉ phân loại là tàu xà-lúp (sloop). Dưới hệ thống xếp hạng của Hải quân Hoàng gia Anh vào giữa thế kỷ 18, thuật ngữ "frigate" về mặt kỹ thuật đã được giới hạn chặt chẽ chỉ dành riêng cho các tàu một tầng pháo thuộc hạng năm, dẫu các tàu frigate nhỏ mang 28 pháo đôi khi vẫn bị xếp vào hạng sáu.

Tàu frigate buồm kinh điển, hay "tàu frigate thực thụ"—loại tàu chiến trứ danh ngày nay nhờ vai trò nổi bật trong các cuộc Chiến tranh Napoléon—có nguồn gốc phát triển từ những cải tiến của người Pháp vào quý hai của thế kỷ 18. Chiếc Médée do Pháp chế tạo năm 1740 thường được xem là hình mẫu tiêu biểu đầu tiên cho kiểu tàu này. Đây là những con tàu trang bị [cánh buồm vuông và bố trí toàn bộ dàn pháo chính trên một tầng boong trên trải dài liên tục duy nhất. Boong dưới, vốn trước đó gọi là "tầng pháo" nay hoàn toàn không mang vũ khí, chuyển công năng thành boong ngủ làm nơi sinh hoạt cho thủy thủ đoàn, và trên thực tế được đặt thấp hơn|đường mớn nước của các tàu frigate mới. Những tàu tuần dương điển hình trước thời kỳ này thường có tầng dưới vũ trang một phần, vì thế chúng được gọi là tàu "bán sàn pháo" hay demi-batterie. Việc giải phóng toàn bộ đại bác khỏi tầng dưới cho phép hạ thấp chiều cao phần thượng tầng của thân tàu, mang lại cho những chiếc "tàu frigate thực thụ" đặc tính đi biển vượt trội hơn hẳn. Việc tầng dưới không mang pháo cũng đồng nghĩa với việc các khẩu đại bác của tàu frigate được bố trí cao hơn đáng kể so với mặt nước biển; nhờ đó, khi biển động sóng lớn khiến các tàu hai tầng pháo không thể mở lỗ châu mai]ở boong dưới, các tàu frigate vẫn có thể tác chiến với toàn bộ hỏa lực pháo của mình.

Hải quân Hoàng gia Anh đã chiếm giữ được một số tàu frigate kiểu mới của Pháp, bao gồm cả chiếc Médée, trong cuộc Chiến tranh Kế vị Áo (1740–1748); người Anh đặc biệt ấn tượng trước khả năng xoay trở linh hoạt của chúng ở vùng nước ven bờ. Họ nhanh chóng đóng các bản sao chép (đặt hàng vào năm 1747) phỏng theo một tàu lùng mang tên Tygre của Pháp, đồng thời bắt đầu điều chỉnh thiết kế cho phù hợp với nhu cầu tác chiến của mình, từng bước thiết lập nên các tiêu chuẩn tàu frigate chung với tư cách là cường quốc hải quân hàng đầu thế giới. Những chiếc tàu frigate đầu tiên của Anh mang 28 khẩu pháo, bao gồm một dàn hỏa lực boong trên gồm hai mươi tư khẩu pháo 9 pound (bốn khẩu pháo nhỏ hơn còn lại bố trí trên sàn chỉ huy phía đuôi, song nhanh chóng phát triển thành các chiến hạm hạng năm mang 32 hoặc 36 pháo với dàn pháo chính boong trên gồm hai mươi sáu khẩu pháo 12 pound, sáu đến mười khẩu pháo nhỏ hơn bố trí ở sàn đuôi và sàn mũi. Về mặt kỹ thuật, các tàu "ngoài bảng xếp hạng" mang dưới 28 pháo không được xếp vào loại tàu frigate mà gọi là "post-ship"; tuy nhiên, trong khẩu ngữ thông thường hầu hết các tàu post-ship đôi khi vẫn được gọi đại khái là "tàu frigate", và sự lạm dụng thuật ngữ này cũng mở rộng cho cả các tàu hai tầng pháo quá nhỏ để đứng vào đội hình hàng chiến trận. Mặc dù vậy, phần lớn các tàu chiến ở quy mô kích thước này thường được định danh chuẩn xác là "sloop-of-war" (tàu xà-lúp chiến đấu ba cột buồm). Tổng cộng có 59 chiếc tàu frigate buồm của Pháp được đóng mới trong giai đoạn từ năm 1777 đến năm 1790, với thiết kế tiêu chuẩn có chiều dài thân tàu trung bình 135 ft (41 m) và mớn nước trung bình 13 ft (4,0 m). Các tàu frigate thế hệ mới đạt tốc độ hành trình lên tới 14 hải lý trên giờ (26 km/h), nhanh hơn đáng kể so với các thế hệ tàu tiền nhiệm.

Năm 1778, Bộ Hải quân Anh đã giới thiệu một phân lớp tàu frigate "hạng nặng" lớn hơn, sở hữu dàn hỏa lực chính gồm 26 hoặc 28 khẩu hải pháo 18 pound (kèm các khẩu pháo nhỏ hơn đặt trên sàn sau và sàn mũi). Bước đi này phản ánh tình thế tác chiến thực tế trên biển thời bấy giờ: khi phải đối đầu với cả Pháp lẫn Tây Ban Nha cùng lúc, ưu thế áp đảo truyền thống về số lượng tàu chiến của Hải quân Anh không còn nữa, tạo sức ép buộc họ phải sở hữu những tàu tuần dương có sức mạnh vượt trội hơn hẳn khi độc lập tác chiến. Để đáp trả, những chiếc tàu frigate trang bị pháo 18 pound đầu tiên của Pháp đã được đặt lườn vào năm 1781. Tàu frigate pháo 18 pound về sau đã trở thành cấu hình tiêu chuẩn trong suốt thời kỳ Chiến tranh Cách mạng Pháp và Chiến tranh Napoléon. Phía Anh đã chế tạo các biến thể lớn mang 38 pháo, các biến thể nhỏ hơn mang 36 pháo, cùng một thiết kế 32 pháo được xem là "phiên bản kinh tế". Lớp tàu frigate 32 pháo này mang lại lợi thế lớn là có thể được đặt đóng tại nhiều xưởng đóng tàu tư nhân nhỏ lẻ, không đòi hỏi trình độ chuyên môn hóa quá cao.

Tàu frigate cũng có thể (và trên thực tế thường xuyên) mang thêm các loại pháo nhỏ đặt trên khung bệ xe trượt trên sàn sau và sàn mũi (các cấu trúc thượng tầng bên trên boong trên). Năm 1778, Công ty Luyện kim Carron của Scotland đã chế tạo một loại hải pháo mang tính cách mạng cho hệ thống hỏa lực của các tàu chiến cỡ nhỏ, bao gồm cả tàu frigate. Khẩu pháo carronade là loại đại bác ngắn nòng, cỡ đạn lớn, có trọng lượng nhẹ, tốc độ nạp đạn nhanh và đòi hỏi khẩu đội vận hành ít người hơn so với các khẩu pháo nòng dài truyền thống. Nhờ trọng lượng nhẹ, nó có thể được lắp đặt linh hoạt trên sàn mũi và sàn đuôi của các tàu frigate, giúp gia tăng đáng kể mật độ hỏa lực—tính bằng tổng khối lượng kim loại của toàn bộ đầu đạn bắn ra trong một loạt bắn mạn. Nhược điểm của carronade là tầm bắn ngắn hơn nhiều và độ chính xác kém hơn so với pháo nòng dài. Người Anh nhanh chóng nhận ra ưu thế tác chiến vượt trội của loại vũ khí mới này và lập tức đưa vào trang bị rộng rãi. Hải quân Hoa Kỳ cũng nhanh chóng sao chép thiết kế ngay sau khi nó xuất hiện. Phía Pháp cùng các quốc gia khác sau đó cũng lần lượt tiếp thu các biến thể của loại pháo này trong những thập kỷ tiếp theo. Một tàu frigate hạng nặng điển hình thường có dàn vũ khí chính gồm các khẩu pháo nòng dài 18 pound, kết hợp với các khẩu pháo carronade 32 pound bố trí trên các boong thượng tầng.

Những chiếc "siêu tàu frigate hạng nặng" đầu tiên, vũ trang bằng pháo nòng dài 24 pound, được kiến trúc sư hải quân F. H. Chapman thiết kế cho Hải quân Thụy Điển vào năm 1782. Do tình trạng thiếu hụt tàu chiến tuyến, người Thụy Điển muốn các tàu frigate thuộc lớp Bellona này phải đủ khả năng đứng vào đội hình hàng chiến trận khi xảy ra tình huống khẩn cấp. Trong thập niên 1790, Pháp đã chế tạo một lượng nhỏ tàu frigate mang pháo lớn 24 pound, tiêu biểu như chiếc Forte và Égyptienne; họ cũng tiến hành "cắt phạt tầng" (bạt bớt độ cao thân tàu để chỉ giữ lại một tầng pháo duy nhất trải dài liên tục) một số tàu chiến tuyến cũ (bao gồm cả chiếc Diadème) nhằm tạo ra các siêu tàu frigate hạng nặng; kiểu tàu chuyển đổi này được gọi là rasée. Hiện vẫn chưa rõ liệu người Pháp làm vậy nhằm tạo ra những chiến hạm tuần dương cực mạnh hay chỉ đơn thuần là giải pháp khắc phục vấn đề mất ổn định trọng tâm ở các tàu vỏ gỗ cũ. Bị báo động trước mối đe dọa từ những tàu frigate uy lực này, Hải quân Anh đã đáp trả bằng cách cho "cắt phạt tầng" ba tàu chiến tuyến 64 pháo nhỏ hơn của mình, trong đó có chiếc Indefatigable—chiến hạm sau đó đã có một lịch sử phục vụ hết sức lẫy lừng trong vai trò tàu frigate. Cùng thời kỳ này, Anh cũng đóng một số tàu frigate cỡ lớn trang bị pháo 24 pound, trong đó con tàu thành công nhất là chiếc HMS Endymion (lượng giãn nước 1.277 tấn).

Năm 1797, ba trong số sáu chiếc chiến hạm chủ lực đầu tiên của Hải quân Hoa Kỳ được xếp vào hạng tàu frigate 44 pháo, song trên thực tế tác chiến thường mang từ 56 đến 60 khẩu pháo nòng dài 24 pound cùng các khẩu carronade 32 pound hoặc 42 pound bố trí trên hai tầng boong; chúng sở hữu hỏa lực cực kỳ khủng khiếp. Những con tàu này có kích thước rất lớn (khoảng 1.500 tấn) và trang bị vũ khí mạnh đến mức thường được đánh giá là ngang ngửa với các tàu chiến tuyến; sau một loạt thất bại cay đắng ngay khi cuộc Chiến tranh năm 1812 bùng nổ, Bộ Hải quân Anh đã ban hành chỉ thị bí mật nghiêm cấm các tàu frigate Anh (thường chỉ mang 38 pháo trở xuống) được phép giao chiến với các tàu frigate cỡ lớn của Mỹ nếu không đạt tỷ lệ áp đảo quân số tối thiểu 2 chọi 1. Chiếc USS Constitution, hiện được bảo tồn làm tàu bảo tàng của Hải quân Hoa Kỳ, là chiến hạm phục vụ lâu đời nhất thế giới còn nổi trên mặt nước, và là minh chứng sống động còn sót lại của dòng tàu frigate thời Kỷ nguyên tàu buồm. Constitution cùng các tàu chị em là President và United States được chế tạo nhằm đối phó với hải tặc vùng Bờ biển Barbary căn cứ theo Đạo luật Hải quân 1794. Kỹ sư thiết kế Joshua Humphreys đã đề xuất chỉ sử dụng gỗ sồi xanh, loài cây chỉ mọc đặc hữu tại Bắc Mỹ để đóng nên những con tàu kiên cố này.

Bộ Hải quân Anh, trước sự lo ngại sâu sắc từ những thất bại liên tiếp trong các trận đơn đả độc đấu tay đôi giữa hai chiến hạm, đã đối phó với sự vượt trội của các tàu frigate 44 pháo của Mỹ bằng ba phương án: Thứ nhất, họ cho đóng một lớp tàu frigate tiêu chuẩn mang 40 pháo 24 pound phỏng theo thiết kế của tàu Endymion. Thứ hai, họ hạ lệnh cắt phạt tầng ba tàu chiến tuyến 74 pháo cũ thành dạng rasée, tạo ra những tàu frigate mang dàn hỏa lực chính gồm pháo 32 pound kết hợp cùng carronade 42 pound—loại vũ khí tạo ra mật độ hỏa lực vượt xa các tàu chiến của Mỹ. Cuối cùng, hai chiếc tàu frigate boong liền trọng tải 1.500 tấn là Leander và Newcastle đã được hạ thủy (với phần eo mạn tàu được quây kín, tạo nên một hàng pháo bố trí trải dài liên tục từ mũi tới đuôi ngang tầm sàn sau và sàn mũi), đạt sự tương đồng gần như tuyệt đối về cả kích thước lẫn hỏa lực so với các tàu frigate 44 pháo của Hải quân Hoa Kỳ.

Những chiến hạm được phân loại là tàu frigate tiếp tục giữ một vai trò to lớn trong lực lượng hải quân các nước khi năng lượng hơi nước được ứng dụng vào thế kỷ 19. Vào thập niên 1830, hải quân các cường quốc đã thử nghiệm những chiếc tàu hơi nước bánh guồng cỡ lớn trang bị các khẩu pháo hạng nặng bố trí trên một tầng boong duy nhất, được gọi là "tàu frigate bánh guồng".

Từ giữa thập niên 1840 trở đi, các tàu frigate có kiểu dáng tương đồng hơn với tàu frigate buồm truyền thống bắt đầu được chế tạo kết hợp động cơ hơi nước và hệ thống chân vịt. Những chiếc "tàu frigate chân vịt" này, ban đầu đóng bằng gỗ và về sau đóng bằng sắt, tiếp tục đảm nhiệm các vai trò truyền thống của tàu frigate cho đến tận cuối thế kỷ 19.

Từ năm 1859, lớp giáp sắt bắt đầu được bổ sung cho các tàu chiến dựa trên những thiết kế sẵn có của tàu frigate và tàu chiến tuyến. Trọng lượng tăng thêm của lớp giáp trên những chiếc tàu chiến bọc thép đầu tiên này đồng nghĩa với việc chúng chỉ có thể bố trí một tầng pháo duy nhất, và về mặt kỹ thuật chúng được xếp vào loại tàu frigate, dẫu cho hỏa lực của chúng uy lực hơn nhiều so với các tàu chiến tuyến hiện hữu và đảm nhận cùng một vai trò chiến lược tương đương. Cụm từ "tàu frigate bọc thép" tiếp tục được sử dụng trong một thời gian để chỉ loại tàu bọc sắt có trang bị buồm và áp dụng phương thức bắn mạn. Con tàu đầu tiên thuộc loại này là chiến hạm mang tính cách mạng vỏ gỗ Gloire của Hải quân Pháp, được bảo vệ bởi các tấm giáp sắt dày 12 cm (4,7 in). Lời đáp trả của phía Anh là chiếc HMS Warrior thuộc lớp thiết giáp hạm Warrior, hạ thủy năm 1860. Với thân tàu hoàn toàn bằng sắt rèn, các động cơ hơi nước đẩy con tàu nặng 9.137 tấn đạt vận tốc lên tới 14 hải lý/giờ cùng các khẩu pháo nạp đạn đuôi rãnh xoắn 110 pound, Warrior được xem là thủy tổ của mọi lớp chiến hạm hiện đại sau này.^{[cần dẫn nguồn]}

Trong thập niên 1880, khi ngành thiết kế tàu chiến chuyển dịch từ vật liệu sắt sang thép và những tàu tuần tiễu hoàn toàn không dùng buồm bắt đầu xuất hiện, thuật ngữ "tàu frigate" dần không còn được sử dụng. Những chiến hạm có giáp mạn được định danh lại thành "thiết giáp hạm" hoặc "tuần dương hạm bọc thép", trong khi các "tuần dương hạm bảo vệ" chỉ sở hữu boong bọc giáp, và những con tàu không bọc giáp—bao gồm cả tàu frigate và tàu xà-lúp được xếp vào phân lớp "tuần dương hạm không bảo vệ".

Các tàu frigate hiện đại chỉ liên quan đến những chiếc tàu frigate thời kỳ trước qua tên gọi. Thuật ngữ "frigate" (tàu frigate) đã được Hải quân Hoàng gia Anh phục hồi sử dụng trở lại trong Chiến tranh thế giới thứ hai nhằm mô tả loại tàu hộ tống chống ngầm có kích thước lớn hơn một chiếc corvette (vốn phát triển dựa trên thiết kế tàu buôn), nhưng lại nhỏ hơn một chiếc tàu khu trục. Những con tàu này ban đầu dự định được gọi là "corvette hai chân vịt" cho đến khi Hải quân Hoàng gia Canada đề xuất với phía Anh đưa trở lại thuật ngữ "frigate" cho các tàu chiến có kích thước mở rộng đáng kể này. Tàu frigate—thời điểm đó được phía Hoa Kỳ định danh là tàu khu trục hộ tống có chi phí đóng mới và bảo trì tiết kiệm hơn nhiều so với các tàu khu trục cỡ lớn và tuần dương hạm. Những tàu hộ tống chống ngầm cỡ nhỏ được thiết kế chuyên biệt cho mục đích quân sự trước đây từng được Hải quân Hoàng gia Anh phân loại là sloop, và các tàu thuộc lớp Black Swan trong giai đoạn 1939–1945 (vận hành bằng turbine hơi nước thay vì động cơ hơi nước giãn nở ba giai đoạn rẻ tiền hơn) có kích thước lớn ngang ngửa các loại tàu frigate kiểu mới và mang hỏa lực mạnh hơn. 22 chiếc trong số này đã được tái phân loại thành tàu frigate sau chiến tranh, tương tự như 24 chiếc corvette nhỏ hơn còn lại thuộc lớp Castle.

Tàu frigate được đưa vào chế tạo nhằm khắc phục một số nhược điểm cố hữu trong thiết kế corvette lớp Flower: hỏa lực hạn chế, kết cấu thân tàu không phù hợp cho tác chiến ngoài biển khơi, thiết kế một trục chân vịt duy nhất làm hạn chế tốc độ và khả năng xoay trở cơ động, cùng tầm hoạt động không đủ xa. Tàu frigate được thiết kế và chế tạo theo cùng tiêu chuẩn kết cấu vỏ tàu buôn thương mại như lớp corvette, cho phép các xưởng đóng tàu tư nhân vốn không quen thuộc với quy chuẩn đóng chiến hạm quân sự vẫn có thể tham gia chế tạo hàng loạt. Những chiếc tàu frigate đầu tiên thuộc lớp River (1941) về cơ bản là việc tích hợp hai cụm máy móc động lực của lớp corvette vào trong một thân tàu lớn hơn, được trang bị hệ thống vũ khí chống ngầm Hedgehog tối tân.

Tàu frigate sở hữu hỏa lực tấn công và tốc độ thấp hơn so với tàu khu trục (kể cả tàu khu trục hộ tống), song những phẩm chất này không quá cần thiết đối với nhiệm vụ tác chiến chống ngầm. Tàu ngầm khi lặn xuống nước di chuyển rất chậm, và hệ thống định vị thủy âm ASDIC cũng không thể vận hành hiệu quả ở tốc độ hành trình trên 20 hải lý trên giờ (37 km/h). Thay vào đó, tàu frigate là kiểu tàu đơn giản, chịu sóng gió tốt, thích hợp cho việc đóng hàng loạt với số lượng lớn và được lắp đặt những bước tiến công nghệ chống ngầm mới nhất. Do tàu frigate thuần túy được thiết kế cho nhiệm vụ bảo vệ các đoàn tàu vận tải mà không phải cơ động cùng hạm đội chủ lực, chúng có tầm hoạt động và tốc độ tương đối hạn chế.^{[cần dẫn nguồn]}

Mãi tới khi lớp Bay của Hải quân Hoàng gia Anh ra đời vào năm 1944, một thiết kế của Anh được phân loại là "tàu frigate" mới được chế tạo để phục vụ cho các hoạt động của hạm đội, dù nó vẫn gặp hạn chế về tốc độ tối đa. Những chiếc tàu frigate phòng không này, được đóng dựa trên phần thân dở dang của lớp Loch, có cấu hình tác chiến tương tự như các tàu khu trục hộ tống (DE) của Hải quân Hoa Kỳ, dẫu các tàu của Mỹ sở hữu tốc độ cao hơn và hỏa lực tấn công mạnh hơn để phù hợp tối đa cho việc triển khai cùng hạm đội. Khái niệm tàu khu trục hộ tống bắt nguồn từ các nghiên cứu thiết kế của Ủy ban Đại cương Hải quân Hoa Kỳ vào năm 1940, sau đó được điều chỉnh lại theo những yêu cầu kỹ thuật do một phái đoàn Anh thiết lập vào năm 1941 trước khi Mỹ chính thức tham chiến, nhằm tạo ra dòng tàu hộ tống biển sâu. Các tàu khu trục hộ tống do Mỹ đóng phục vụ trong Hải quân Hoàng gia Anh được định danh là lớp tàu frigate Captain. Hai chiếc thuộc lớp Asheville do Canada đóng và 96 chiếc tàu frigate thuộc lớp Tacoma do Mỹ đóng mang ảnh hưởng thiết kế từ Anh ban đầu được xếp vào phân lớp "pháo hạm tuần tra" (PG) của Hải quân Hoa Kỳ, song đến ngày 15 tháng 4 năm 1943, tất cả đều được tái phân loại thành tàu frigate tuần tra (PF).

Sự xuất hiện của tên lửa phòng không sau Chiến tranh thế giới thứ hai đã giúp những con tàu có kích thước tương đối nhỏ đạt hiệu quả tác chiến vượt trội trong phòng không hạm đội: đó là sự ra đời của "tàu frigate tên lửa điều khiển". Trong Hải quân Hoa Kỳ, các tàu này ban đầu được gọi là "tàu hộ tống đại dương" và mang ký hiệu lườn "DE" hoặc "DEG" cho đến năm 1975—một sự kế thừa từ lớp tàu khu trục hộ tống (DE) thời Thế chiến II. Trong khi Hải quân Hoàng gia Anh áp dụng các ký hiệu tương tự cho những tàu chiến đóng trong thập niên 1950, họ vẫn duy trì việc sử dụng thuật ngữ "tàu frigate"; đến thập niên 1990, Hải quân Hoàng gia Canada cũng tái áp dụng định danh tàu frigate này. Tương tự, Hải quân Pháp sử dụng danh xưng "frégate" cho các tàu chiến trang bị tên lửa lên tới kích thước của tàu tuần dương (các lớp Suffren, Tourville và Horizon), trong khi các đơn vị nhỏ hơn được gọi là aviso. Hải quân Liên Xô sử dụng thuật ngữ "tàu cảnh giới" (сторожевой корабль).^{[cần dẫn nguồn]}

Từ thập niên 1950 đến thập niên 1970, Hải quân Hoa Kỳ đã đưa vào biên chế các tàu được xếp vào phân lớp tàu frigate tên lửa điều khiển (ký hiệu lườn DLG hoặc DLGN, nghĩa gốc là tàu khu trục dẫn đầu mang tên lửa điều khiển), mà thực chất là các tàu tuần dương phòng không được đóng trên thân tàu kiểu khu trục. Mỗi tàu mang một hoặc hai bệ phóng nòng đôi cho tên lửa RIM-2 Terrier, sau đó được nâng cấp lên tên lửa RIM-67 Standard tầm xa (ER) vào thập niên 1980. Loại tàu này được thiết kế với nhiệm vụ trọng tâm là bảo vệ các tàu sân bay trước các đòn tập kích bằng tên lửa hành trình chống hạm, bổ trợ và dần thay thế các tàu tuần dương hoán cải từ thời Thế chiến II (CAG/CLG/CG) trong vai trò này. Các tàu frigate tên lửa điều khiển cũng sở hữu năng lực chống ngầm mà phần lớn các tàu tuần dương Thế chiến II hoán cải còn thiếu hụt. Một số con tàu trong số này—gồm Bainbridge và Truxtun cùng các lớp California và Virginia—được trang bị năng lượng hạt nhân (DLGN). Những chiếc "tàu frigate" này có kích thước nằm ở khoảng trung gian giữa tàu tuần dương và tàu khu trục. Điều này tương đồng với cách dùng từ "frigate" trong kỷ nguyên tàu buồm vốn chỉ các chiến hạm cỡ trung bình, song lại không nhất quán với quy ước của các lực lượng hải quân đương thời khác vốn luôn xem tàu frigate nhỏ hơn tàu khu trục. Trong đợt tái phân loại tàu năm 1975, các tàu frigate cỡ lớn này của Mỹ đã được định danh lại thành tàu tuần dương hoặc tàu khu trục tên lửa điều khiển (CG/CGN/DDG), trong khi các tàu hộ tống đại dương (cách phân loại của Mỹ cho các tàu nhỏ hơn tàu khu trục, mang ký hiệu lườn DE/DEG) như lớp Knox được xếp lại thành tàu frigate (FF/FFG), đôi khi còn gọi là "tàu frigate nhanh". Vào cuối thập niên 1970, nhằm thay thế dần cho lớp Knox, Hải quân Hoa Kỳ đã chế tạo loạt 51 chiếc tàu frigate tên lửa điều khiển thuộc lớp Oliver Hazard Perry (FFG); chiếc cuối cùng trong biên chế Mỹ xuất biên chế vào năm 2015, dẫu nhiều chiếc vẫn tiếp tục phục vụ trong hải quân các nước khác. Đến năm 1995, các tàu tuần dương và tàu khu trục tên lửa cũ hơn đã được thay thế bởi các lớp Ticonderoga và Arleigh Burke.

Một trong những thiết kế thành công nhất giai đoạn sau năm 1945 là lớp Leander của Anh, lớp tàu được nhiều lực lượng hải quân tin dùng. Được đặt lườn vào năm 1959, lớp Leander phát triển dựa trên nền tảng tàu frigate chống ngầm Type 12 trước đó nhưng được nâng cấp toàn diện để đảm đương cả nhiệm vụ phòng không. Chúng được Hải quân Anh sử dụng cho tới thập niên 1990, thời điểm một số con tàu được chuyển giao lại cho hải quân nước khác. Thiết kế của Leander, hoặc các phiên bản cải tiến từ nó, cũng được cấp phép đóng mới tại nhiều quốc gia. Hầu như mọi tàu frigate hiện đại ngày nay đều được trang bị một số dạng tên lửa tấn công hoặc phòng thủ, và do đó được phân loại là tàu frigate tên lửa điều khiển (FFG). Những bước tiến vượt bậc của các hệ thống tên lửa phòng không (chẳng hạn như Eurosam Aster 15) cho phép các tàu frigate tên lửa hiện đại giữ vai trò nòng cốt trong nhiều lực lượng hải quân và hoạt động như một bệ phòng không bảo vệ hạm đội mà không nhất thiết phải cần đến các tàu frigate chuyên nhiệm phòng không thuần túy.

Các tàu khu trục và tàu frigate hiện đại đều có đủ khả năng hoạt động dài ngày và khả năng chịu sóng gió tốt cho những chuyến hải trình viễn dương, do đó được xem là các chiến hạm nước xanh, trong khi các tàu corvette (ngay cả những chiếc lớn nhất có bãi đáp trực thăng chống ngầm) thường chỉ hoạt động ở vùng ven bờ hoặc vùng duyên hải cận duyên, nên được xem là các chiến hạm nước xanh lục. Theo Sidharth Kaushal thuộc Viện Nghiên cứu Dịch vụ Quốc phòng và An ninh Hoàng gia Anh (RUSI), khi phân tích sự khác biệt giữa tàu khu trục và tàu frigate trong thế kỷ 21: những chiếc "tàu khu trục có kích thước lớn hơn có thể dễ dàng mang theo và cung cấp đủ công suất cho các hệ thống radar độ phân giải cao uy lực hơn cùng số lượng giếng phóng thẳng đứng nhiều hơn. Nhờ đó, chúng có thể cung cấp mạng lưới phòng không và phòng thủ tên lửa trên diện rộng cho toàn bộ lực lượng như một nhóm tác chiến tàu sân bay và thường đảm nhận chính nhiệm vụ này". Ngược lại, những chiếc "tàu frigate nhỏ hơn thường được dùng làm tàu hộ tống bảo vệ các tuyến liên lạc hàng hải hoặc đóng vai trò là một cấu phần hỗ trợ bổ trợ cho một nhóm tác chiến". Những tàu khu trục lớn và mạnh nhất, chẳng hạn như lớp Ticonderoga, thường được phân loại là tàu tuần dương nhờ lượng vũ khí bổ sung và các trang thiết bị chỉ huy để đóng vai trò soái hạm hạm đội.

Tàu frigate Type 61 (lớp Salisbury) của Hải quân Hoàng gia Anh là loại tàu frigate "dẫn đường đường không" được trang bị radar chuyên dụng để bám bắt và chỉ dẫn máy bay. Vì mục tiêu này, chúng mang ít vũ khí trang bị hơn so với các tàu frigate phòng không Type 41 (lớp Leopard) vốn được chế tạo trên cùng một khung thân. Những tàu frigate đa nhiệm như MEKO 200, lớp Anzac và lớp Halifax được thiết kế dành cho hải quân các nước cần những chiến hạm có thể triển khai linh hoạt trong nhiều tình huống tác chiến khác nhau mà một lớp tàu frigate thông thường không đáp ứng nổi, đồng thời không có nhu cầu trang bị tàu khu trục.^{[cần dẫn nguồn]}

Ở một khía cạnh chuyên biệt khác, một số tàu frigate được thiết kế tối ưu hóa cho tác chiến chống ngầm. Tốc độ cơ động ngày càng tăng của tàu ngầm vào giai đoạn cuối Thế chiến II (tiêu biểu như tàu ngầm Type XXI của Đức) đã thu hẹp đáng kể khoảng cách ưu thế tốc độ giữa tàu frigate và tàu ngầm. Tàu frigate không thể tiếp tục giữ tốc độ chậm chạp và dùng động cơ kiểu tàu buôn như trước, do đó các thế hệ tàu frigate thời hậu chiến như lớp Whitby đã được nâng cấp tốc độ cao hơn nhiều.^{[cần dẫn nguồn]}

Những con tàu này được trang bị hệ thống định vị thủy âm (sonar) cải tiến, chẳng hạn như sonar độ sâu biến đổi (variable depth sonar) hoặc sonar mảng kéo (towed array), cùng các loại vũ khí chuyên dụng như ngư lôi, vũ khí phóng phía trước như cối chống ngầm Limbo và các tổ hợp ngư lôi chống ngầm mang bằng tên lửa như ASROC hay Ikara. Lớp tàu frigate Type 22 nguyên bản của Hải quân Hoàng gia Anh là một ví dụ điển hình về tàu frigate chuyên nhiệm chống ngầm, dù nó cũng mang theo tên lửa phòng không Sea Wolf để phòng thủ điểm cùng tên lửa chống hạm Exocet cho năng lực tấn công hạn chế.^{[cần dẫn nguồn]}

Đặc biệt đối với tác chiến chống ngầm, hầu hết các tàu frigate hiện đại đều có một sàn cất hạ cánh cùng nhà chứa trực thăng ở phía đuôi tàu để vận hành trực thăng, giúp loại bỏ sự cần thiết của việc con tàu phải áp sát các mối đe dọa không xác định dưới mặt nước, đồng thời tận dụng tốc độ cao của trực thăng để săn lùng các tàu ngầm hạt nhân vốn có thể bơi nhanh hơn tàu mặt nước. Phục vụ cho nhiệm vụ này, trực thăng được trang bị các khí tài trinh sát như phao định vị thủy âm, sonar ngâm thả dây cáp và máy dò dị thường từ tính (MAD) để định vị mục tiêu, cùng ngư lôi chống ngầm hoặc bom chìm để công kích tiêu diệt.^{[cần dẫn nguồn]}

Nhờ hệ thống radar tích hợp, trực thăng cũng có thể thực hiện trinh sát các mục tiêu vượt ngoài đường chân trời và tiến hành tấn công nếu được trang bị các loại tên lửa chống hạm như Penguin hay Sea Skua. Trực thăng cũng là phương tiện vô giá trong các chiến dịch tìm kiếm cứu nạn và gần như thay thế hoàn toàn các loại xuồng nhỏ hay hệ thống cáp treo tiếp tế trên biển trong việc chuyển giao nhân sự, thư từ và hàng hóa giữa các tàu hoặc từ tàu vào bờ. Việc sử dụng trực thăng giúp các nhiệm vụ này diễn ra nhanh chóng, giảm thiểu rủi ro nguy hiểm, và không đòi hỏi tàu frigate phải giảm tốc độ hay thay đổi hải trình tác chiến.^{[cần dẫn nguồn]}

Các tàu frigate được thiết kế trong thập niên 1960 và 1970, chẳng hạn như lớp Knox của Hải quân Hoa Kỳ, lớp Bremen của Tây Đức và tàu frigate Type 22 của Hải quân Anh, chỉ được trang bị số lượng nhỏ tên lửa đất đối không tầm ngắn (Sea Sparrow hoặc Sea Wolf) thuần túy cho nhiệm vụ phòng thủ điểm tự vệ.^{[cần dẫn nguồn]}

Ngược lại, các tàu frigate thế hệ mới hơn bắt đầu từ lớp Oliver Hazard Perry đã được chuyên biệt hóa cho nhiệm vụ phòng không "bảo vệ vùng" (zone-defence), xuất phát từ những bước tiến vượt bậc của tiêm kích phản lực và tên lửa hành trình. Những ví dụ tiêu biểu gần đây bao gồm tàu frigate chỉ huy và phòng không thuộc lớp De Zeven Provinciën của Hải quân Hoàng gia Hà Lan. Các con tàu này được trang bị tên lửa phóng thẳng đứng Standard Missile 2 Block IIIA, một hoặc hai tổ hợp pháo phòng thủ tầm cực gần Goalkeeper CIWS (chiếc HNLMS Evertsen lắp hai bệ Goalkeeper, các tàu còn lại có vị trí sẵn sàng tích hợp thêm), tên lửa phóng thẳng đứng Evolved Sea Sparrow, radar cảnh giới SMART-L chuyên dụng và radar mảng pha quét chủ động APAR của Thales phục vụ tối đa cho mạng lưới phòng không. Một ví dụ nổi bật khác là lớp Iver Huitfeldt của Hải quân Hoàng gia Đan Mạch.

Một số lớp tàu thế hệ mới có kích cỡ tương tự corvette được tối ưu hóa cho việc triển khai tốc độ cao và giao chiến với các xuồng nhỏ cơ động thay vì đối đầu với các đối thủ tương đương; điển hình là dòng tàu chiến đấu ven bờ (LCS) của Hoa Kỳ. Tính đến năm 2015, toàn bộ các tàu frigate thuộc lớp Oliver Hazard Perry của Hải quân Hoa Kỳ đã xuất biên chế, và vai trò của chúng được đảm nhận một phần bởi các tàu LCS mới. Mặc dù các tàu lớp LCS nhỏ hơn lớp tàu frigate mà chúng thay thế, chúng cung cấp mức độ hỏa lực vũ khí tương đương trong khi chỉ cần chưa tới một nửa quân số thủy thủ đoàn và đạt vận tốc tối đa trên 40 hải lý trên giờ (74 km/h). Một ưu thế lớn của tàu LCS là chúng được thiết kế xoay quanh các mô-đun nhiệm vụ chuyên biệt cho phép đáp ứng linh hoạt nhiều vai trò khác nhau. Cấu trúc mô-đun này cũng cho phép hầu hết các hoạt động nâng cấp được tiến hành trên bờ rồi sau đó mới lắp đặt lên tàu, giúp tối đa hóa thời gian con tàu sẵn sàng triển khai trên biển.^{[cần dẫn nguồn]}

Các kế hoạch loại biên mới nhất khiến đây là lần đầu tiên Hải quân Hoa Kỳ không có một lớp tàu frigate nào trong biên chế kể từ năm 1943 (về mặt kỹ thuật, chiếc USS Constitution vẫn được xếp hạng là tàu frigate và vẫn nằm trong biên chế danh nghĩa, song không tính vào quân số hạm đội tác chiến). 20 tàu LCS còn lại được mua sắm nâng cấp từ sau năm 2019 ban đầu được định hướng định danh lại thành tàu frigate, và các tàu hiện hữu trải qua cải tiến cũng có thể đổi ký hiệu phân loại sang FF. Tuy nhiên, Hải quân Hoa Kỳ sau đó đã quyết định lựa chọn một biến thể từ lớp tàu frigate đa nhiệm FREMM cho lớp tàu frigate Constellation gồm 20 chiếc hoàn toàn mới, do tập đoàn Fincantieri thi công bắt đầu từ năm 2024.

Công nghệ tàng hình đã được đưa vào thiết kế tàu frigate hiện đại thông qua lớp tàu frigate La Fayette tiên phong của Pháp. Hình dáng kết cấu của tàu frigate được tối ưu hóa để mang lại diện tích phản xạ radar tối thiểu, đồng thời giúp tàu lướt gió tốt; khả năng cơ động của các tàu frigate này thậm chí còn được so sánh với sự uyển chuyển của các tàu buồm cổ xưa. Những ví dụ tiêu biểu bao gồm lớp tàu frigate hợp tác giữa Ý và Pháp mang tên Horizon trang bị tên lửa Aster 15 và Aster 30 cho năng lực đánh chặn tên lửa, các lớp tàu frigate của Đức như F125 và Sachsen, lớp tàu frigate Mogami của Nhật Bản, lớp Đô đốc Gorshkov của Nga trang bị tên lửa siêu vượt âm Zircon, các lớp tàu frigate Shivalik, Talwar và Nilgiri của Ấn Độ mang tên lửa BrahMos, cùng lớp Maharaja Lela của Malaysia tích hợp Tên lửa Đột kích Hải quân (NSM).^{[cần dẫn nguồn]}

Hải quân Pháp hiện đại áp dụng thuật ngữ tàu frigate hạng nhất và tàu frigate hạng hai cho cả các tàu khu trục và tàu frigate đang hoạt động. Số hiệu cờ hiệu mạn tàu vẫn được phân chia giữa chuỗi số F cho những con tàu được quốc tế công nhận là tàu frigate và chuỗi số D cho những chiếc được nhìn nhận truyền thống hơn là tàu khu trục. Điều này có thể dẫn tới sự nhầm lẫn nhất định do một số lớp tàu được Hải quân Pháp gọi là tàu frigate trong khi các chiến hạm tương tự ở các lực lượng hải quân khác lại được xếp vào hàng tàu khu trục. Điều này cũng dẫn tới việc một số lớp tàu gần đây của Pháp như lớp Horizon nằm trong số những chiến hạm lớn nhất thế giới mang danh xưng tàu frigate. Dự án Frégates de Taille Intermédiaire (FTI), mang ý nghĩa tàu frigate kích thước trung bình là một chương trình phát triển quân sự của Pháp nhằm thiết kế và chế tạo một lớp tàu frigate dự kiến trang bị cho Hải quân Pháp. Hiện tại, chương trình bao gồm năm con tàu, với kế hoạch đưa vào biên chế chính thức bắt đầu từ năm 2023.^{[cần dẫn nguồn]}

Trong Hải quân Đức, các tàu frigate được đóng mới nhằm thay thế cho các thế hệ tàu khu trục già cỗi; tuy nhiên về kích thước lượng giãn nước và vai trò tác chiến, các tàu frigate mới của Đức đã vượt trội hơn hẳn lớp tàu khu trục tiền nhiệm. Các tàu frigate F125 thuộc lớp Baden-Württemberg hiện nay là lớp tàu frigate lớn nhất thế giới với lượng giãn nước vượt trên 7.200 tấn. Xu hướng tương tự cũng diễn ra tại Hải quân Tây Ban Nha, lực lượng tiên phong triển khai những tàu frigate trang bị hệ thống tác chiến Aegis đầu tiên thuộc lớp Álvaro de Bazán. Hải quân Myanmar cũng đang tự đóng các tàu frigate hiện đại có diện tích phản xạ radar suy giảm mang tên lớp Kyan Sittha. Trước lớp Kyan Sittha, Hải quân Myanmar cũng từng chế tạo chiếc tàu frigate lớp Aung Zeya. Dù quy mô hạm đội còn khiêm tốn, Hải quân Myanmar đang phát triển các tàu frigate tên lửa điều khiển hiện đại với sự hỗ trợ công nghệ từ Nga, Trung Quốc và Ấn Độ. Hiện lực lượng này tiếp tục mở rộng hạm đội với nhiều đề án đóng tàu đang triển khai, bao gồm một tàu frigate dài 135 m (442 ft 11 in) lượng giãn nước 4.000 tấn tích hợp hệ thống giếng phóng tên lửa thẳng đứng. Bốn chiếc thuộc lớp tàu frigate Tamandaré dự kiến của Hải quân Brasil sẽ đánh dấu bước ngoặt đưa các tàu chiến ứng dụng công nghệ tàng hình vào phục vụ trong hải quân quốc gia này và khu vực Mỹ Latinh, với chiếc đầu tiên dự kiến được hạ thủy vào năm 2024.

• Danh sách lớp tàu frigate
• Danh sách lớp tàu frigate theo quốc gia
• Thomas Cochrane, Bá tước thứ mười Dundonald
• Xếp lại lớp tàu Hải quân Hoa Kỳ năm 1975
• Ertuğrul (tàu hộ tống Ottoman)

• Altolaguirre y Duvale, Ángel (1888). Don Álvaro de Bazán, primer marqués de Santa Cruz de Mudela. Huérfanos.
• Bauer, K. Jack; Roberts, Stephen S. (1991). Register of Ships of the U.S. Navy, 1775–1990: Major Combatants. Greenwood Press. ISBN 978-0-313-26202-9.
• Bennett, G. (2004). The Battle of Trafalgar. Barnsley: Pen & Sword Books. ISBN 1-84415-107-7.
• Davies, J. D. (2016). Pepys's Navy: Ships, Men & Warfare. Barnsley: Seaforth Publishing. ISBN 978-1-4738-7928-7.
• Gardiner, Robert (2000). Frigates of the Napoleonic Wars. London: Chatham Publishing.
• Gardiner, Robert, biên tập (1980). Conway's All the World's Fighting Ships 1922–1946. New York: Mayflower Books. ISBN 0-8317-0303-2.
• Gardiner, Robert; Chumbley, Stephen, biên tập (1995). Conway's All the World's Fighting Ships 1947–1995. London: Conway Maritime Press. ISBN 978-1-55750-132-5.
• Gardiner, Robert; Lambert, Andrew, biên tập (1992). Steam, Steel and Shellfire: The Steam Warship, 1815–1905. Conway's History of the Ship. Conway Maritime Press. ISBN 0-85177-608-6.
• Gardiner, Robert, biên tập (1992). The Line of Battle: The Sailing Warship, 1650–1840. Naval Institute Press. ISBN 1-55750-501-2.
• Gresham, John D. (tháng 2 năm 2002). "The swift and sure steeds of the fighting sail fleet were its dashing frigates". Military Heritage. Quyển 3 số 4. tr. 12–17, 87.
• Konstam, Angus. British Napoleonic Ship-of-the-Line. Osprey Publishing. ISBN 1-84176-308-X.
• Lambert, Andrew D. (1984). Battleships in Transition: The Creation of the Steam Battlefleet 1815-1860. Conway Maritime Press. ISBN 0-85177-315-X.
• Lavery, Brian (1989). Nelson's Navy: The Ships, Men and Organisation 1793–1815. Naval Institute Press. ISBN 978-1-59114-611-7.
• Lavery, Brian (1984). The Ship of the Line. Quyển 1: The Development of the Battlefleet 1650-1850. Naval Institute Press. ISBN 0-85177-252-8.
• Lavery, Brian (1984). The Ship of the Line. Quyển 2: Design, Construction and Fittings. Naval Institute Press. ISBN 0-87021-953-7.
• Lavery, Brian (2004). Ship. DK. ISBN 1-4053-1154-1.
• Mahan, A. T. (2007). The Influence of Sea Power Upon History 1660–1783. Cosimo, Inc.
• Marriott, Leo (1983). Royal Navy Frigates 1945–1983. Ian Allan. ISBN 0-7110-1322-5.
• Macfarquhar, Colin; Gleig, George, biên tập (1797). Encyclopædia Britannica: Or, A Dictionary of Arts, Sciences, and Miscellaneous Literature. Quyển 17 (ấn bản thứ 3). London.
• Rodger, N. A. M. (2004). The Command of the Ocean: A Naval History of Britain 1649–1815. Allen Lane. ISBN 0-7139-9411-8.
• Rodríguez González, Agustín (2017). Álvaro de Bazán: Capitán general del Mar Océano. EDAF. ISBN 9788441438033.
• Sondhaus, Lawrence (2001). Naval Warfare, 1815–1914.
• Winfield, Rif (1997). The 50-gun Ship. Chatham Publishing. ISBN 1-86176-025-6.

Tra tàu frigate trong từ điển mở tiếng Việt Wiktionary

Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện về Tàu frigate.

• Frigates from battleships-cruisers.co.uk – history and pictures of United Kingdom frigates since World War II
• Frigates from Destroyers OnLine – pictures, history, crews of United States frigates since 1963
• The Development of the Full-Rigged Ship From the Carrack to the Full-Rigger